Kuduz Hastalığı Hakkında Görüşlerinizi Söyleyin Bir Güncelleyecek Fikirler

1. köpek ve kedi gibi evcil hayvanlar kuduz gemisi (eski adı portörü) olamazlar

kuduz gemileri için taşıyıcı veya hasta bir hayvan tarafından ısırılmaları gerekir. buna karşılık tilki, rakun, kokarca gibi orman hayvanlarının bir parçası kuduzdan ölmeyip virüs hasta bünyelerinde olmadan taşıyarak bulaştırabilirler. kuduz köpek olgularının ormanlara yakın kırsal mahallelerde olmasının temel nedeni budur. Teorik olarak kuduz olmalarına bir engel davranmala birlikte neyse ki ki fare ve sincap gibi kemirgenlerde kuduz görüldüğü bildirilmemiş. özellikle fareler kuduz gemisisi durumu çok daha ciddi bir kuduz problemimiz olurdu.

(bkz: https://www.cdc.gov/…surveillance/wild_animals.html)

2. kuduz bir hayvan tarafından ısırılan bir köpeğin üremede üremesi ile üreme arasında bulaştırıcı olduğu kısa bir zaman dilimi vardır

kediler de kuduz olabilirse de, gittiği kadar kediden geçen bir kuduz vakası hiç duymadım. bu konuşma konuşmamız bir doktor “kuduz hayvanın saldırdığı kedi zaten kuduz olamadan yaralarından yaşar” demişti. yine de özellikle kırsala yakın korunma yavrularından sonra aşıyı ihmal etmemekte fayda var, olasılıkla daha düşük olsa da risk almaya gelmez çünkü.

3. sanılanın aksine kuduz bulaşımında en büyük rolü oynayan hayvan köpekbalıkları değil, yarasalar

nitekim amerika’da ortaya çıkan ve uyutularak iyileştirilerek milwaukee protokolünün dayanmasını sağlayan jeanna giese’nin de dahil olduğu kuduz olgularının 10’da 7’si yarasa içinden (kaynak yukarıda). çünkü bir köpek veya amerika’da çok yaygın bir gemici olan rakun ısırdığında ısırılan kişinin bunu fark etmesi mümkün değil. ama pencere açık yatılan bir yaz gecesinin sabahında kolunda küçük kırmızı bir sıyrık gören kişi bazen bunun kuduz yarasa ısırığı geçemeyeceğini ve aşıyı ihmal ediyor.

(bkz: https://www.scientificamerican.com/…abies-survivor/)

yarasalar gemilerle dünyaya göçebiliyor. bundan birkaç yıl önce izmir’de aşıya rağmen kaybolan iki büyüyen gemilerle izmir’e gelen bir yarasa kalkanlarından bulaştırdığı ve türkiye’deki aşılara dirençli bir kuduz suşu nedeniyle kaybı yolunda bir şüphe vardı, neyse ki şüphe olarak kaldı ve devamı gelmedi.

4. kuduz yalnızca etobur hayvanlara has bir hastalık değil, otobur çiftlik hayvanlarının da kuduz olabileceği unutulmamalı

Özellikle kuduz yarasa tarafından ısırılan inekler tehdit altında ve genellikle durum ancak kuduz belirtilerini gösterir.

bu arada, kuduz yalnızca memeli hayvanlara bir saklama ve kuşlarda özelliklerini görmezler.

5. kuduz sosyal medyada anlatıldığı gibi “bulaşan birden fazla kişiyi öldüren” bir hastalık değil

bulaşmadan sonra birkaç gün içinde serum uygulaması, yani kuduz aşısı başladığında gelişme hastalıktan kurtulma oranı çok yüksek. ama hastalık başladıktan sonra milwaukee veya alternatifi recife protokolü ile 12 gün yapay komada tedavisi uygulanan yaklaşık 40 kişi olduğu söyleniyor, bunlardan biri bir parça iyileşmiş. bu tedavi aşıya kıyasla çok ağır ve olmasıyla birlikte yine de zorunlu hallerde umut verici.

(bkz: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/…/articles/pmc7670764/)

6. dsö’nün sitesinde bile kuduzun olmadığı tek yer antarktika denmiş, bu da yanlış bilgi, zira avustralya kıtasında da kuduz yok

Geçmişteki Avrupa’dan sayısız hayvan götürülmekle birlikte büyük şans eseri avustralya’ya hiç kuduz virüsü bulaşmamış. hatta 2000 olimpiyatlarında bu nedenle neredeyse at yarışları yeni zelanda’da yapılacaktı, sonra bir orta yol bulundu.

(bkz: https://www.agriculture.gov.au/…nimal/health/rabies)

son seanslarda yaşanan acı kuduz olguları nedeniyle bu bilgilerin hatırlanmasında yarar var. kuduzu önlemenin ilk adımı öncelikle belediyelerin kaldırım taşı ihaleleri yerine geçişya kaynak ayırmasından geçiyorsa da, bu da yeterli değil. asıl önemli olan ilkokuldan kaynaklanacak bilinçlendirme eğitiminden geçen, zira ısırılan çocukcağız elle tedavi yardımı alsa bu acı olay önlenebilirdi.

haldeyken tüm köpekleri aksi yok etseniz bile uçan tehlike yarasalar ve orman hayvanları kuduzu yaymaya devam edecek. Tüm doğayı yok edemeyiz, zeki bir tür olarak doğada yaşamanın makul yolunu bulmak zorundayız.

.

Leave a Comment